AI แปลเอกสารได้แล้ว ยังต้องจ้างนักแปลอยู่ไหม?

ใครหลายคนที่ต้องแปลเอกสารในช่วงนี้คงเคยลองใช้ ChatGPT, Google Translate หรือ AI แปลภาษาตัวอื่นดูแล้ว และก็คงแปลกใจว่ามันทำได้ดีจริงๆ อ่านรู้เรื่อง ภาษาไหล และที่สำคัญคือฟรีหรือถูกมาก

แล้วยังต้องจ้างนักแปลอยู่อีกไหม?

คำตอบขึ้นอยู่กับว่าจะเอาคำแปลนั้นไปทำอะไร

AI แปลเอกสารได้ดีแค่ไหน?

ต้องยอมรับตามตรงว่า AI ทำได้ดีมากในการแปลข้อความทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นอีเมล บทความ หรือเอกสารที่ไม่มีผลทางกฎหมาย ด้วยต้นทุนต่ำและความเร็วสูง AI จึงเหมาะสำหรับงานที่ต้องการ "พอเข้าใจ" มากกว่า "ถูกต้องสมบูรณ์"

แต่สำหรับเอกสารที่มีผลทางกฎหมาย AI ยังขาดสิ่งสำคัญสองอย่างที่แก้ไม่ได้ในตอนนี้

อย่างแรกคือ ความรู้เฉพาะระบบกฎหมาย ภาษากฎหมายไทยมีคำหลายคำที่ดูเหมือนคำทั่วไป แต่มีความหมายทางกฎหมายที่ละเอียดและเฉพาะเจาะจงมาก AI อาจเลือกคำที่ถูกต้องทางภาษาได้ แต่ยังขาดความเข้าใจในระบบกฎหมายที่จะบอกได้ว่าคำนั้นมีน้ำหนักทางกฎหมายขนาดใด ในสัญญาที่มีคู่สัญญาต่างชาติ ความคลาดเคลื่อนเช่นนี้อาจทำให้สิทธิและความรับผิดของแต่ละฝ่ายไม่ตรงกับเจตนาของคู่สัญญา

อย่างที่สองคือ ความรับผิดชอบ เมื่อ AI แปลผิดและเกิดความเสียหาย ไม่มีใครรับผิดชอบได้ เพราะ AI ไม่มีใบประกอบวิชาชีพและไม่ใช่นิติบุคคล เอกสารแปลที่หน่วยงานราชการและสถานทูตยอมรับได้นั้นต้องได้รับการรับรองคำแปล ซึ่งหมายความว่ามีบุคคลที่รับผิดชอบทางวิชาชีพต่อความถูกต้องของเอกสารนั้นอยู่จริง สิ่งนี้คือสิ่งที่ AI ให้ไม่ได้

ใช้ AI แปลเอกสารได้เลยไหม? ขึ้นอยู่กับประเภทเอกสาร

กรณีที่ AI แปลได้และเพียงพอ

• อีเมลหรือการสื่อสารทั่วไปกับคู่ค้าต่างชาติ
• เอกสารภายในองค์กรที่ไม่มีผลทางกฎหมาย
• การแปลเพื่อทำความเข้าใจเนื้อหาเบื้องต้นก่อนส่งให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจ

กรณีที่ต้องใช้คำแปลที่ได้รับการรับรอง

ศาลไทย กรมการกงสุล สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และสถานทูตต่างประเทศ ต้องการคำแปลที่ได้รับการรับรอง (Certified Translation) เอกสารที่แปลด้วย AI โดยไม่มีการรับรองจะถูกปฏิเสธทันที ไม่ว่าคำแปลนั้นจะดูถูกต้องแค่ไหนก็ตาม

เอกสารประเภทที่ต้องใช้คำแปลที่ได้รับการรับรอง ได้แก่

เอกสารราชการส่วนบุคคล เช่น ทะเบียนสมรส ใบมรณบัตร ปริญญาบัตร และเอกสารราชการที่ต้องใช้ต่างประเทศ หน่วยงานที่รับเอกสารต้องการหลักฐานว่ามีบุคคลที่รับผิดชอบต่อความถูกต้องของคำแปลจริงๆ

สัญญาและเอกสารทางธุรกิจ สัญญาที่ต้องแปลเพื่อใช้บังคับในอีกประเทศหนึ่ง จำเป็นต้องมีนักแปลที่เข้าใจระบบกฎหมายทั้งสองฝ่าย คำว่า "indemnification" ในสัญญาภาษาอังกฤษมีขอบเขตที่กว้างและเฉพาะเจาะจงกว่าคำว่า "ชดใช้ค่าเสียหาย" ในบริบทกฎหมายไทยอย่างมีนัยสำคัญ การแปลโดยไม่ตระหนักถึงความแตกต่างนี้อาจทำให้ข้อกำหนดที่ตั้งใจไว้ไม่ได้รับการบังคับใช้ตามที่คาดหมาย

เอกสารที่ต้องผ่านขั้นตอนนิติกรณ์ กระบวนการรับรองเอกสารเพื่อใช้ต่างประเทศ (Legalization) มักกำหนดให้คำแปลต้องได้รับการรับรอง ซึ่งต้องมีบุคคลที่รับผิดชอบทางวิชาชีพเข้ามาเกี่ยวข้อง

ความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่เมื่อใช้ AI แปลเอกสารสัญญา

ปัญหาที่พบบ่อยในทางปฏิบัติคือสัญญาสองภาษาที่แปลด้วย AI อาจใช้ถ้อยคำที่ดูถูกต้องทางภาษา แต่สะท้อนเจตนาของคู่สัญญาคลาดเคลื่อนกันระหว่างสองฉบับ เมื่อเกิดข้อพิพาทขึ้น ศาลไทยจะยึดฉบับภาษาไทยเป็นหลัก คู่สัญญาที่พึ่งพาคำแปล AI อาจเสียเปรียบโดยสมบูรณ์โดยที่ไม่รู้ตัวมาก่อนเลย

ปัญหาที่ใหญ่กว่านั้นคือมักไม่มีใครรู้ว่าคำแปลผิดจนกว่าจะเกิดปัญหาขึ้นจริงๆ

AI กับนักแปล: ใช้ร่วมกันได้

มุมมองที่ถูกต้องกว่า คือ AI เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้นักแปลทำงานได้เร็วขึ้น เช่น ใช้ AI เป็น Draft ตั้งต้น แล้วให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ ปรับแต่ง และรับรองความถูกต้อง แนวทางนี้ช่วยลดต้นทุนและเวลาในงานบางประเภทได้จริง

แต่ในงานที่ต้องการความรับผิดชอบทางวิชาชีพ บริบทเชิงกฎหมาย และการรับรองเอกสาร สิ่งที่ AI ทำไม่ได้คือการ "รับผิดชอบ" ต่อคำแปลนั้น

คำถามที่พบบ่อย

ใช้ Google Translate แปลเอกสารยื่นวีซ่าได้ไหม?
ไม่ได้ครับ สถานทูตและสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองต้องการคำแปลที่ได้รับการรับรอง (Certified Translation) ซึ่งหมายความว่าต้องมีผู้รับรองคำแปลลงนามเท่านั้น

AI แปลสัญญาธุรกิจได้ไหม?
แปลได้ แต่ไม่ควรใช้คำแปลนั้นโดยตรงโดยไม่ผ่านการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญ โดยเฉพาะสัญญาที่มีผลผูกพันทางกฎหมายหรือต้องยื่นต่อหน่วยงาน

คำแปลที่ได้รับการรับรองต่างจากคำแปลทั่วไปอย่างไร?
คำแปลที่ได้รับการรับรองมีผู้ลงนามรับรองว่าคำแปลถูกต้องครบถ้วนตรงกับต้นฉบับ ซึ่งทำให้เอกสารนั้นสามารถนำไปใช้ต่อหน่วยงานราชการ ศาล และสถานทูตได้

สรุป

AI แปลภาษาได้ดีและมีประโยชน์อย่างไม่ต้องสงสัย แต่ในงานที่คำแปลมีผลทางกฎหมาย มีผลต่อสิทธิหน้าที่ของบุคคล หรือต้องผ่านการรับรองจากหน่วยงาน สิ่งที่หน่วยงานและศาลต้องการไม่ใช่แค่คำแปลที่อ่านรู้เรื่อง แต่ต้องการคำแปลที่มีคนรับผิดชอบอยู่เบื้องหลัง

คำแปลที่ผิดพลาดในเอกสารกฎหมายอาจสร้างความเสียหายที่แก้ไขไม่ได้ มาตรฐานที่แท้จริงจึงไม่ใช่แค่การแปลให้เข้าใจ แต่คือการแปลให้ถูกต้องและรับผิดชอบได้

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วกำลังไม่แน่ใจว่าเอกสารที่มีอยู่ต้องใช้คำแปลที่ได้รับการรับรองหรือเปล่า WPK ยินดีให้คำปรึกษาเบื้องต้นก่อนตัดสินใจ ทีมของเราเชี่ยวชาญทั้งการแปลเอกสารกฎหมาย การรับรองคำแปล และการนิติกรณ์เอกสารเพื่อใช้ในไทยและต่างประเทศ

สามารถทักแชทที่อยู่ทางด้านขวา หรือตามช่องทางต่อไปนี้ (ไลน์จะตอบไวที่สุด)
📧 Email: wpk.notary@gmail.com
📍 Facebook: WPK Notary
📲 Line: @519clses